|

Politikani Ché
Guevara i lindur nė Argjentinė, ėshtė i njohur nė tė gjithė botėn
si Revolucionar i Amerikės Latine. Lufta e tij ishte e ashpėr
veēanėrisht pėr ēlirimin e Kubės, dhe kundėr mbizotėrimit ekonomik
te SHBA-ve. Guevara organizonte tubime tė punėtorėve dhe tė
fshatarėve nėpėr minierat e kallajit kundra regjiimit ushtarak tė
Bolivisė. Siē parashihet Ché Guevara ėshtė pushkatuar nė luftėn
guerilase. Veēanėrisht ne vitet e 60-ta Ché Guevara u bė aktiv nė
tė Majtėt e Rinjė.
Biografia
Ernesto, i
ashtėquajturi Ché, Guevara Serna lindi si djal i Celia de la Serna
dhe Ernesto Guevara Lynch mė 14. Qershor 1928 nė Rosairon
argjentinase.
Pas mbarimit tė shkollės, Ché Guevara filloi nė kryeqitetin e
Argjentinės, Buenos Aires studimet e tij tė mjeksisė. Mė vitin 1953
pėrfundoi studimet me titullin DR.MED. Pastaj vendoset nė Bolivi,
pėr tė punuar nė njė stacion medicional. Pasiqė jetonte jashta
vendit, nuk bėri obligimin ushtarak nėn presidentin e shtetit Juan
Domingo Peron.
Nė vitin 1954 vendosi kryengrintjen kundėr regjiimit tė Guatemalės,
e cila mbaroi pa rezultat. Po nė tė njejtin vit takohet nė Meksikė
me avokatin Fidel Castro dhe i bashkangjitet atij. Nė kėtė kohė
fiton edhe nofkėn Ché.
Nė mbarim tė viteve 1950-ta Ché Guevara ishte anėtar i
Revolucionerėve tė Kubės, tė cilėt dėshironin tė rrėzojnė regjiimin
kuban tė diktatorit Fulgencio Batista y Zaldģvan nė luftėn guerile.
Shkėputja e pėrgjakshme zgjati prej 1956 deri mė 1959. Mė nė fund
fitoi Fidel Castro me bashkėluftėtarėt e tij, morrėn pushtetin nė
dorė.
Guevara pėr sukseset e tij nė luftėn kundėr diktatorit kubanez vije
nė krye te shtetit. Si Kėshilltar i Ekonomisė sė Shtetit bėhet edhe
president i Bankes Nacionale. Ai zhvillohej qė nga fillimi si motor
ideolog pėr formen e regjiimit. Ché Guevara hyri pėr sociailizėm,
por pa lidhur Doktrinėn kubaneze. Ai luftoi mbizotėrimin ekonomik tė
SHBA-ve dhe ishte nje radikalist kundershtar i Botes sė tij tė
Tretė.
Viteve 1959 deri nė 1961 Ché Guevara bėri disa udhėtime nė shtetet
vėllazėrore te Bashkimit Sovjetik dhe te DDR-it. Pas vitit 1961
vendoset si minister i industris nė Kuba. Me kėtė punė qė iu ofrua
njėkohėsisht ndjekte edhe parashikimin e tij pėr formėn socialiste
tė regjiimit. Mundohej tė kishte kontakt mė shum me shtetet
vllazėrore komuniste, dhe shkėputjen nga shtetet kapitaliste.
Nė vitin 1962 filluan bisedimet me Bashkimin Sovjetik pėr ndihmė tė
armėve, nė po tė njejtin vit u vendos platėforma e stacionimit tė
raketave nė Kuba. Ky aksion njihet ne histori si zgjidhje e
konfliktit tė Kubės. Ché Guevara kishte mungesė ndaj prodhimtarisė
dhe pasuksesit tė ndihmės nga Bashkimi Sovjetik pėr ndėrtimin e
shtetit, qė tė kundėrshtoj luftėn. Vendi i tij pėr industrializim tė
shtetit, nga partnerat Sovjetik nuk fitoi asnjė vėmendje, i cili
prodhonte sheqerin.
Nė vitet 1964 dhe 1965 Ché Guevara udhėtoi nė Afrikė dhe Azi. Nė
vitin 1966 filloi luftėn kundėr ushtarėve bolivian. Ai sė bashku me
disa tė tjerė organizuan luftėn guerile nė Bolevi. Filloi tė ngacmoj
fshatarėt dhe punėtorėt nėpėr punėtorit e thėngjillit kundėr
Regjiimit ushtarak tė shtetit.
Thuhet se Ché Guevara ėshtė pushkatuar nė luftėn kundėr ushtrisė
boliviane mė 9. nėntor 1967 nė Higueras.
Hulumtuesit zbuluan eshtrat e tij nėn shinat e vjetra tė aeroportit
tė Vallegrande nė Bolivi. Kėshtu qė kufoma ėshtė bartur nė Kuba dhe
u varros qė tė ruhet nė njė mauzoleum nė Santa Clara.
Edona
© presheva.com |
|