|

Ferdinand Porsche ka lindur me
3 shtator 1875 nė fshatin Maffersdorf nė Monarkinė Austrohungareze,
e cila mė vonė iu ngjit Ēekosllovakisė. Edhe pse prej tij pritej tė
vazhdojė punėn e babait nė industrinė e metalit, interesimet e para
tė Porsche ishin lidhur me energjinė elektrike.
I mahnitur me ndriēimin elektrik, e shtyri atė tė eksperimentojė dhe
nė fund ia arriti tė vė rrymėn nė shtėpinėe tij, e cila u bė shtėpia
e parė nė shtetin e tij me ndriēim elektrik.
Kur i kishte 16 vjet ai shkoi nė Vienė, ku fillon tė studjojė
shkencat teknike dhe fillon tė punojė nė njė kompani
elektroinxhinjerike.
Nė punė njohtohet me Louise Kaes, me tė cilėn mė vonė edhe martohet.
Nė firmė nė fillim ishte nė repartin e hulumtimeve, por pėr shkak tė
interesimit tė tij pė automobila, ėshtė transferuar nė repartin e
automjeteve, ku dhe u bė shef.
Atherė ai konstruktoi automobilin e parė me tėrheqje tė pėrparme.
Ai shumė shpejt pastaj mobilizohet nė ushtrinė Austrohungareze, pak
para luftės sė parė botėrore.
Ai kishte konstruktuar shumė motorė tė cilėt pėrdoreshin nė luftė.
Doktoroi nė Universitetin e Vienės nė vitin 1917.
Kur iu kthye jetės cilvile, Porsche u bė drejtor i kompanisė
automobilistike Austro-Daimler. Ai aty konstruktoi motorė tė cilėt
pėrdornin benzinė. Ato motorė pėrveē automobilave pėrdoreshin edhe
nga anijet, aeroplanėt.
Nė garat qė mbaheshin atė kohė motoret e Porschesė arrinin
rezultatet mė tė mira.
Pasi kjo kompani kishte probleme pas luftės, Porsche ishte fascinuar
me suksesin e modelit tė Fordit T, dhe deshi tė konstruktojė
automobilė mė tė vegjėl pėr prodhim masiv. Mirėpo akcionerėt kishin
refuzuar njė gjė tė tillė. Porsche pas kėsaj largohet nga kjo
kompani dhe shkon nė Gjermani, ku konstruktonte automobilat mė
kualitativ tė Mercedes-Benz.
Mirėpo edhe atje pasi nuk pati pėrkrahje nga akcionerėt pėr prodhim
tė automobilave tė vegjėl pėr prodhim masiv, ai prap kthehet nė
Austri.
Nė Austri konstrukton motorin me tetė cilindra, tė cilin mė vonė ia
shet kompanisė Volkswagen pėr modelin Buba
Pas njė kohe tė gjatė ai themelon kompaninė e tij me njė mik. Djali
i tij Feri, ishte gjithashtu i kyēur nė themelim.
Ėndrra e Porsche u realizua: kishte marrė ofertėn pėr konstruimin
dhe prodhimin masiv tė automobilave tė vegjėl.
Kėtė ofertė ia kishte dhėnė Adolf Hitler.
Deri nė vitin 1939 gjithēka shkonte sipas planit, prodhimi masiv
kishte filluar, por ajo u ndėrpre pėr shkak tė luftės.
Nė luftė Porsche kontrolloi punėn e fabrikės tė cilėn e kishte marrė
Rajh pėr prodhimin e autove luftarake.
Pas luftės ai u kap si kriminel lufte, por shumė shpejt u lirua pėr
shkak tė mungesės sė fakteve.
Kompania e tij (pjesa mė e madhe e Volkswagenit) vazhdoi tė punojė
edhe pas vdekjes sė tij mė 1947, nė kontrollė tė djalit tė tij.
Modeli 911 dhe Boxter edhe tani janė aktuel, dhe modeli buba ėshtė
modeli qė edhe sot ėshtė i popullarizuar.
by
DritonS
© presheva.com
|
|