SHAIP KAMBERI, KRYETAR I DEGËS SË PARTISË PËR VEPRIM DEMOKRATIK NË BUJANOC

“KANDIDOHEM PËR KRYETAR TË KOMUNËS SË BUJANOCIT”

Besoj se kësaj radhe, sikur kryetar i Degës për Bujanoc dhe zëvëndës-kryetar i përgjithshëm i PVD-së nuk do të më mungojë përkrahja e plotë dhe e parezervë e kryetarit të PVD-së z.Riza Halimi, si dhe e strukturave partiake lidhur me kandidimin tim për kryetar të Komunës së Bujanocit. Gjithashtu nuk kam asnjë arsye që të dyshoj se nuk do të më mbështes kryetari aktual i Komunës së Bujanocit z.Nagip Arifi, të cilin e kam mbështetur dy herë në zgjedhjet paraprake


Presheva.com - Si e vlerësoni situatën e tanishme të sigurisë dhe politike në Luginën e Preshevës?

Shaip Kamberi : Aktualisht në Luginën e Preshevës po mbretëron një situatë e brishtë politike dhe e sigurisë, e cila drejtpërdrejt po varet dhe e cila në të ardhmen do të varet jo vetëm nga procesi i përcaktimit të statusit të Kosovës; por edhe nga zgjedhjet presidenciale në Serbi, gjegjësisht cili opsion politik do ta drejtojë vendin në periudhën vijuese. Mbase disa zëra nuk e përjashtojnë mundësinë e trazirave të brendshme në Serbi, të cilat do të mund të rezultonin me vendosjen e gjendjes së jashtëzakonshme si pasojë e paaftësisë së brendshme për t’u përballur me shtetëzimin e Kosovës. Mbajtja e rajonit në një gjendje të jashtëzakonshme të pashpallur me një prani të tillë forcash dhe strukturash të armatosura, mungesa e investimeve ekonomike, mundësia e vendosjes së organizuar të ndonjë fluksi të serbëve të ikur nga Kosova pas përcaktimit të statusit të saj janë disa elemente brengosëse. Në këtë kontekst jo pa të drejtë disa zëra vlerësojnë se procesi i nisur me deklaratën e çmilitarizimit të nënshkruar në Konçul nuk e paqësoj realisht rajonin dhe as nuk e solli prosperitetin e premtuar. Pikërisht politika refraktare e Beogradit po e pamundëson zhvillimin ekonomik dhe ndryshimin e kursit regresiv politik, të cilat janë të domosdoshme për të lëvizur drejt progresit të përgjithshëm. Pasojat e diskriminimit shumëvjeçar mbi baza etnike nuk mund të sanohen me një politikë të këtillë përjashtuese dhe neglizhuese, e cila nuk shfaq interes dhe disponim për t’i zgjidhur problemet jetike të rajonit më të ndjeshëm politik dhe më të pazhvilluar ekonomikisht; ndonëse nuk mund të imunizohet edhe (pa)përgjegjësia e spektrit politik shqiptar i cili edhe pas aq shumë vitesh nuk arriti që ta krijojë një organ të përbashkët koordinues politik ose që ta funksionalizojë organin ekzistues.

RREZIKU NGA GETOIZIMI

Presheva.com - Gjatë këtij viti pritet edhe zgjidhja e statusit të Kosovës, çfarë reflektime mund të priten në Luginën e Preshevës?

- Në planin afatgjatë reflektimet e përcaktimet të statusit të Kosovës do të jenë sigurisht pozitive. Së pari, Plani i Presidentit Ahtisaari përbën një bazë të mirë për standardizimin e të drejtave të komuniteteve në këtë pjesë të Ballkanit, i cili do të ishte parakusht për uljen e tensioneve ndëretnike. Ndërkohë, një Kosovë stabile me institucione demokratike të cilat do të ishin garancë e respektimit të të drejtave të njeriut dhe komuniteteve brenda territorit të saj do të ketë kredibilitet të plotë për angazhimin në ngritjen e nivelit të të drejtave të shqiptarëve të këtushëm. Si e tillë, ajo do të mund të na mbështesë në mënyrë shumë më të drejtpërdrejtë dhe transparente. Në fund të fundit, kjo do të ishte edhe një e drejtë e subjektivitetit të saj si shtet.
Mirëpo, në planin afatshkurtër mund të priten komplikime të ndryshme, varësisht nga veprimet dhe synimet e mundshme të Beogradit gjatë procesit post-statusor. Bazuar në deklarimet publike të zyrtarëve të ndryshëm serbë, opsioni i vendosjes së një bllokade të kufirit me Kosovën duket i mundshëm. Aq më shumë kur ky opsion propagandohet para së gjithash nga ana e kryeministrit aktual të Serbisë dhe partisë së tij. Një bllokim i tillë do ta getoizonte Luginën e Preshevës dhe do të krijonte mundësi të rritjes së masave represive selektive, përfshirë edhe kufizimin e qarkullimit të lirë dhe ngushtimin e hapësirës jetësore për shqiptarët e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës. Megjithatë nuk ka dyshim se do të ishte sërish një politikë vetëvrasëse e Serbisë së sotme - e rrethuar me forca të NATO-së dhe me synim anëtarësimi në BE – që të futet në aventurat e ngjashme me ato të viteve të ‘90-ta. Në radhë të parë, ajo nuk e ka më forcën ushtarake të asaj kohe dhe as që ekonomia e saj është në gjendje që të përballoj, siç thonë edhe vetë serbët, « luftëra të pakuptimta ». Në anën tjetër, lidhur me mundësinë e futjes në aventura, me sa duket mungon edhe një koncensus i gjerë politik çfarë ka qenë para këtij mijëvjeçari. Prandaj, gjithë këto komplikime të mundshme do të duhet të ishin afatshkurtëra. Gjithsesi se varianti më i rrezikshëm do të ishte ai i ndarjes etnike të Kosovës, apo i zyrtarizimit të copëtimit të veriut të saj dhe bashkangjitjes së tij me Serbinë. Edhe pse një mundësi e tillë është pak reale, pasi që kjo do të nënkuptonte se Serbia do të njihte pavarësinë e Kosovës në pjesën tjetër, një mundësi e këtillë do ta destabilizonte tërë Ballkanin Perëndimor sipas efektit të teorisë domino.

Presheva.com - Si i cilësoni veprimet e Qeverisë së Serbisë kur i përket çështjes së Luginës së Preshevës?

- Që nga viti 2003, Qeveria e Serbisë e ka ndryshuar rrënjësisht politikën dhe qasjen ndaj këtij rajoni. Ajo po vepron sikurse të gjitha çështjet janë zgjidhur edhe pse Programi paraprak i Qeverisë nuk është realizuar në shumë çështje. Njerëzit e afërt me kryeministrin aktual shpeshherë e kanë kritikuar qasjen e qeverisë së mëhershme ndaj rajonit në kuptim të asaj se e ka « internacionalizuar çështjen e shqiptarëve të këtushëm duke e vënë në të njëjtin rrafsh me atë të serbëve në Kosovë». Thjesht, Serbia dëshiron që t’i anashkalojë obligimet të cilët i ka marrë ndaj rajonit dhe shqiptarëve gjatë periudhës së konflikteve të armatosura duke harruar se nga stabiliteti në këtë rajon - dhe rajonet e tjera të ngjashme – varet në masë të madhe edhe stabiliteti në vetë Serbinë. Pikërisht këtu qëndron nevoja dhe efekti i një politike më të përbashkët shqiptare në Luginën e Preshevës, e cila do të ishte në gjendje që ta sensibilizojë më realisht bashkësinë ndërkombëtare lidhur me mosangazhimin e shtetit për realizimin e synimeve të përcaktuara në procesin politik të vitit 2001.

Presheva.com - Edhe pas shtatë vjetësh, partitë politike shqiptare të cilat veprojnë në Luginën e Preshevës nuk kanë arritur që ta formojnë një organ funksional të përbashkët politik. Cili është vlerësimi juaj për korpusin politik shqiptar në Luginën e Preshevës?

- Përkundër periudhës 7 vjeçare pas konfliktit, subjektet politike shqiptare nuk arritën që ta krijojnë një organ të përbashkët efikas, qëllimi i të cilit do të ishte koordinimi i hapave të përbashkët politik për të ardhmen. Në fazat e ndryshme kjo është arritur pjesërisht me suksese të caktuara, sikur qe rasti me Këshillin Koordinues të Partive Politike Shqiptare. Mirëpo, siç dihet, këto organe të karakterit ad hoc nuk mbijetuan për shkak të kundërshtimeve të brendshme. Kohëve të fundit është aktualizuar Kuvendi i Këshilltarëve Shqiptar, aktiviteti i të cilit ka filluar dhe përfunduar me nxjerrjen e dy dokumenteve me rëndësi për politikën e përbashkët. Mund të thuhet se deri më tani Kryesia e zgjedhur ka qenë joefikase dhe nuk ka arritur që të takohet asnjëherë që nga krijimi i saj më 29 shtator të këtij viti. Duket qartazi se sot po mungon një ndjesi politike për çështjet kyçe rajonale, të cilat po kushtëzohen dhe po pengohen paarsyeshëm nga ambiciet për pushtet lokal. Do të ishte politikisht e përgjegjshme që në periudhën vijuese t’i kushtohet më shumë energji dhe seriozitet çështjeve të interesit të përbashkët rajonal, si dhe pozitës së shqiptarëve në këtë rajon, aq më shumë pas zgjedhjeve të reja lokale, të cilat edhe mund të sjellin ndonjë rikonfigurim dhe rilegjitimim të skenës politike shqiptare. Konkurrenca e paskrupullt për pushtet lokal dhe ambiciet ekskluzivisht personale po e shthurrin gradualisht politikën tonë të përbashkët dhe po e pamundësojnë edhe më tepër organizimin tonë të brishtë politik. Prandaj edhe është shumë i rëndësishëm funksionalizimi dhe dinamizimi i punës së Kuvendit të Këshilltarëve Shqiptarë të Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës.

DËSHTIMI I BASHKËQEVERISJES

Presheva.com - Së shpejti do të zhvillohen edhe zgjedhjet presidenciale në Serbi. Partia e juaj ka paralajmëruar se nuk do të ftoj në bojkot zgjedhor duke mos i dhënë njëkohësisht mbështetje asnjë kandidati presidencial. Si subjekt politik a keni megjithatë ndonjë preferencë politike?

- Partia për Veprim Demokratik ka dalë e para me qëndrim se nuk do të ftojë në bojkot të këtij procesi zgjedhor, por se do t’i lëjë hapësirë opsioneve demokratike që ta mobilizojnë dhe animojnë elektoratin tonë përmes programeve të veta dhe zgjidhjeve të drejta që do t’i ofrojnë për këtë rajon. Fushata zgjedhore e cila është në zhvillim e sipër në Serbi nuk po tregon ndjeshmërinë e asnjërit nga kandidatët për t’i përfituar votat e elektoratit tonë, ashtu që nuk mund të pritet ndonjë pjesëmarrje serioze e zgjedhësve.

Presheva.com - Përpos që jeni subjekti më masiv politik shqiptar në Komunën e Bujanocit, partia e juaj është edhe bartëse kryesore e funksionimit të pushtetit lokal. Në këtë kuptim qeverisja vendore është ballafaquar me probleme të shumta gjatë këtij mandati?

- Personalisht nuk jam plotësisht i kënaqur me realizimin e mandatit të fituar nga zgjedhjet lokale të qershorit të vitit 2006. Më pak se në rrafshin e investimeve të ndryshme në infrastrukturë sa me realizimin e synimeve të Degës së PVD-së rreth emërimit të kuadrove tona udhëheqëse nëpër institucione, si dhe funksionimit të vendimmarrjes. Në radhë të parë e kemi një gjendje shqetësuese në Kuvendin Komunal, në të cilin megjithë 22 mandate këshilltarësh shqiptarë të cilat janë të mjaftueshme për miratimin e çfarëdolloj vendimi, për shkak të përçarjeve në Lëvizjen e Progresit Demokratik si dhe për shkak të mungesës së ndjesisë, kulturës dhe përgjegjësisë politike; miratimi i çdo pike të rendit të ditës varej nga dy këshilltarët romë dhe pesë këshilltarët e tjerë serbë. Me një fjalë, gjendja e krijuar në Kuvend Komunal vërteton bindshëm shpërdorimin e votës së elektoratit shqiptar të kësaj komune. Në anën tjetër, si pasojë e kësaj gjendje në vendimmarrje, nuk po arrijmë që t’i legjitimojmë drejtorët nëpër ndërmarrje komunale, të cilëve edhe u ka skaduar mandati. Kjo e rrënon jo vetëm pozitën e tyre, por edhe të institucioneve. Gjendja e tanishme nuk ka gjasë që të përmirësohet, së paku deri në zgjedhjet e reja. Me një fjalë marrëveshja për bashkëqeverisje ka dështuar në shumë pika.

Presheva.com - Kryetari i Kuvendit republikan ka shpallur zgjedhjet lokale dhe krahinore për 17 maj të këtij viti. Çfarë mund të pritet në këto zgjedhje për shqiptarët në Luginën e Preshevës në përgjithësi dhe për subjektin tuaj politik në veçanti?

- Përkundër ndryshimeve të ligjit zgjedhor dhe atij të vetadministrimit lokal esenca është se sistemi zgjedhor proporcional me lista të mbyllura ka mbetur përsëri në fuqi. Kjo është një çështje e cila nuk do të pengojë që edhe në këto zgjedhje të përsëritet fitorja e partive politike shqiptare në Bujanoc, të tretat me radhë që nga viti 2002. Kjo zgjidhje ligjore e ka shmangur konfliktin e mundshëm ndërnacional politik, i cili sigurisht që do të kishte eskaluar po të kishim pasur kthim në sistemin zgjedhor të shumicës dhe krijimin e njësive të vjetëra zgjedhore. Sa i përket PVD-së në Bujanoc, besoj se jo vetëm që do të jetë përsëri subjekti më i mbështetur politik nga elektorati, por edhe se do të ngrisë dukshëm suksesin në krahasim me zgjedhjet e kaluara. Mirëpo mbetem plotësisht i vetëdijshëm se e tëra do të varet nga aftësia e PVD-së për t’i menaxhuar rrjedhat në prag të këtij procesi zgjedhor.

Presheva.com - Shumë zëra pohojnë se kësaj herë do të jeni ju kandidati joformal partiak për kryetar të ardhshëm të Komunës së Bujanocit?

- Kjo është çështje e cila do të diskutohet në instancat më të larta partiake. Deri më tash çështja e mandatimit tim as formalisht dhe as në mënyrë joformale nuk ka qenë në agjendën e diskutimit të ndonjë organi të PVD-së. Por, nuk është fshehtësi që sikur në zgjedhjet e vitit 2002 ashtu edhe në ato të vitit 2006 kam qenë një nga kandidatët e mundshëm të PVD-së për kryetar të Komunës. Dhe nuk është po ashtu fshehtësi që ambicia ime e tanishme është që ta paraqes sërish kandidaturën time. Besoj se kësaj radhe, sikur kryetar i Degës për Bujanoc dhe zëvëndës-kryetar i përgjithshëm i PVD-së nuk do të më mungojë përkrahja e plotë dhe e parezervë e kryetarit të PVD-së z.Riza Halimi, si dhe e strukturave partiake lidhur me kandidimin tim për kryetar të Komunës së Bujanocit. Gjithashtu nuk kam asnjë arsye që të dyshoj se nuk do të më mbështes kryetari aktual i Komunës së Bujanocit z.Nagip Arifi, të cilin e kam mbështetur dy herë në zgjedhjet paraprake. Një proverb i vjetër kinez thotë « mëngjesi nuk vjen dy herë për ta zgjuar njerinë ». Unë, si duket jam njeri me fat - është mëngjesi i tretë i cili po më troket në derë.