|
INTERVISTĖ ME RIZA HALIMIN, KRYETAR
I PVD-sė DHE DEPUTET I VETĖM SHQIPTARĖ NĖ BEOGRAD
Diskriminimi
ndaj shqiptarėve tė Kosovės Lindore, i njėjtė si nė regjimin e
Milosheviqit
Riza Halimi, kryetari partisė mė tė madhe shqiptare (PVD) nė Kosovėn
Lindore, nė njė interviste pėr SHQIP dekalron se poltika dskrminuese
e regjimit serb edhe mė tuje po vazhdon ndaj popullatės shqiptare nė
Kosovėn Lindore, madje me tė njėjtin intensitet si gjatė regjimit tė
kryekriminelit Milosheviq
Kushtrim MALIQI
Preshevė, 7 shtator
BOTA SOT: Z. Halimi partia juaj, PVD, kėto ditė kremtoi jubileun
e nėntėmbėdhjetė vjetorit tė funksionimit tė saj. A mendoni se ia
keni dalė realizimit tė misionit tuaj?
RIZA HALIMI : Partia pėr Veprim Demokratik (PVD) ka filluar veprimin
e saj nė vitin 1990 dhe me formimin e partisė sonė pėr herė tė parė
shqiptarėt e kėsaj treve kishin mundėsin e tyre pėr veprimtari tė
pavarur politike. Vetė shtrirja e funksionimit tė veprimtarisė sė
partisė sonė nė gjithė territorin e Kosovės Lindore, flet pėr
misionin themelor tė realizuar tė partisė. Ne jemi i vetmi subjekt
politik rajonal i cili ka dhėnė kontribut tė rėndėsishėm nė
konstituimet dhe zhvillimin e pushteteve lokale nė Preshevė,
Bujanovc dhe Medvegjė.

BOTA SOT: Duke pasur parasysh periudhėn prej dy deceniesh nė
Kosovėn Lindore dhjetė vite para dhe dhjet pas lufte, cili ėshtė
vlerėsimi juaj pėr gjendjen aktuale nė kėto tri komuna me shumicė
shqiptare?
RIZA HALIMI: Edhe pse nė kėto dy decenie nga themelimi i PVD-sė kemi
kaluar periudha dramatike tė pėrcjella me lufta tė pėrgjakshme shumė
orientime programore tė paraqitura nė programin tonė themelues nė
vitin 1990 vazhdojnė tė jenė edhe mė tutje tė jenė themelore pėr
partinė tonė. Fakti se vazhdon edhe mė tutje diskriminimi shtetėror
ndaj popullatės shqiptare nė Kosovėn Lindore, madje me tė njėjtin
intensitet si gjatė regjimit tė kriminelit Milosheviq, flet se
angazhimi ynė vazhdon tė mbetet avancimi i ēėshtjes shqiptare nė
Kosovėn Lindore. Ky diskriminim vazhdon nė arsim, e posaēėrisht nė
arsim tė lartė, meqė Qeveria serbe jo vetėm qė nuk ka mundėsuar
krijimin e institucioneve tė arsimit tė lartė nė gjuhėn shqipe nė
Kosovėn Lindore por edhe mė tutje vazhdon tė mos i pranojė diplomat
e Universitetit tė Prishtinės. Gjithashtu pėr shkak tė politikės
ekonomike diskriminuese tė zbatuar me decenie tė tėra ky rajon
vazhdon tė jetė nė varfėri tė skajshme me shkallė rekorde tė
papunėsisė. Mirėpo ēėshtja mė dramatike ėshtė fakti se pas luftės nė
Kosovė, posaēėrisht pas shpalljes sė pavarėsisė sė Kosovės, Kosova
Lindore gjithnjė e mė tepėr po getoizohet, duke i ruajtur nė terren
nė vazhdimėsi forcat ushtarake dhe duke i pėrdorur forcat speciale
tė policisė gjatė bastisjeve dhe arrestimeve tė tė rinjve shqiptarė
dhe kėshtu po krijohet gjendja e pasigurisė dhe paperspektivės e qė
po reflektohet me pastrim etnik tė heshtur tė Kosovėn Lindore.

Procesi kundėr 17 shqiptarėve - i montuar
BOTA SOT: Z.Halimi, mė 23 shtator nė Beograd pritet tė fillojė
gjykimi i tė arrestuarve shqiptarė nga Kosova Lindore me akuzėn
gjoja "pėr krime tė UĒPMB-sė kundėr serbėve nė Kosovė". Si e
cilėsoni ju kėtė proces gjyqėsor?
RIZA HALIMI: Vetė shtyrja dhe zhargitja e fillimit tė kėtij
ashtuquajturi proces ndaj tė rinjve tanė, flet qartė se Beogradi jo
qė nuk pasur fakte, por ka pėrfituar kohė pėr tė pėrgatitur mirė njė
proces tė montuar dhe arbitrar. Vėrtetė ėshtė e stėrshtyrė koha e
gjykimit tė kėtyre shqiptarėve sigurisht duke mos gjetur as edhe njė
fakt pėr atė qė pretendohet qė kanė kryer, pasi qė nė fillim ishte
paraparė qė gjykimi tė fillonte nė periudhė kohore prej tridhjetė
ditėsh, pastaj tre mujore dhe tani sė fundmi ėshtė caktuar njė datė
e qė ėshtė ajo e 23 shtatorit kur edhe pritet qė para "drejtėsisė"
tė dalin tė akuzuarit dhe tė pėrballen me akuzat deri tani tė pabaza.
Sigurisht se arrestimi I tyre nė vete pėrmban prapavijė politike e
qė ėshtė pjesė pėrmbushėse e asaj qė thashė pak mė lart, spastrimit
etnik tė shqiptarėve, mbjelljes sė frikės pasi qė edhe pas kėtyre
arrestimeve ministri i Punėve tė Brendshme i Serbisė Ivica Daciē
para mediave u shpreh se "arrestimet nuk kanė pėrfunduar dhe se ato
do tė vazhdojnė edhe mė tej..." Unė shpresoj se edhe pas kėsaj
seance gjyqėsore do tė fitojė drejtėsia duke kėrkuar ndihmė edhe nga
faktori ndėrkombėtar pasi qė ndėr tė arrestuarit kemi edhe tė rinj
tė cilėt gjatė periudhės sė luftės pėr tė mos thėnė kanė qenė tė
mitur ata kanė qenė nė moshė shumė tė re.
Kosova Lindore nėn protektorat ndėrkombėtar!
BOTA SOT: Z.Halimi, kohėve tė fundit doli nė shesh ideja e
ndėrrimit tė territoreve, madje kjo teme arriti edhe deri nė atė
pikė sa u tha se stabiliteti I Ballkanit mund tė arrihej vetėm pas
ndėrrimit tė territoreve tė Mitrovicė me Kosovėn Lindore. Si e
komentoni ju kėtė ēėshtje?
RIZA HALIMI : Sigurisht qė idetė pėr kėmbimin e territoreve nuk janė
reale dhe nuk i ndihmojnė nė radhė tė pare stabilitetit tė Kosovės
por edhe tėrė Ballkanit. Me Platformėn politike tė vitit 2006
subjektet politike shqiptare tė Kosovės Lindore janė orientuar qė tė
drejtat individuale dhe kolektive ti realizojnė nė kuadėr tė
institucioneve tė Republikės sė Serbisė. Por ne natyrisht se do tė
insistojmė qė tė drejtat qė me pakon e Ahtisarit, tė cilat janė
paraprarė pėr serbėt nė Kosovė, ti realizojmė edhe pėr shqiptarėt e
Kosovės Lindore nė kuadėr tė Serbisė. Ne jemi tė orientuar qė nė
kuadėr tė rajonalizimit tė krijojmė rajonin pėr
Preshevė-Bujanoc-Medvegjė, dhe kėshtu mė me lehtėsi ti pėrfitojmė
tė drejtat tona dhe tė krijojmė kushtet si ato ekonomike ashtu edhe
ato sociale.
BOTA SOT: Ditėve tė fundit mediat vendore dhe ndėrkombėtare kanė
shkruar se Kosova Lindore mund tė pėrdoret si kartė pėr njė
konflikt tė ri, pėr tė mos thėnė pėr njė luftė tė re nė rajon. Ju si
deputet i partisė mė tė madhe shqiptare, pritni ndonjė eskalim tė
situatės apo mundėsisė sė daljes jashtė kontrollit tė situatės?
RIZA HALIMI : Nė situatėn kur nė vend tė realizimit tė programit
qeveritar tė vitit 2001 tė pėrkrahur nga Bashkėsia Ndėrkombėtare,
Qeveria aktuale serbe po orientohet gjithnjė e mė tepėr nė strategji
militare dhe nė ngushtim tė hapėsirės jetėsore pėr shqiptarėt etnik,
ky rajon sigurisht qė nuk do tė jetė stabil. Vetėm protektorati
ndėrkombėtar mund ta shpėtojė Kosovėn Lindore nga kjo politike
diskriminuese e regjimit tė Beogradit. Prandaj, ėshtė e domosdoshme
qė OSBE, BE dhe SHBA qė janė tėrė kohėn tė angazhuar pėr zgjidhjen e
problemeve tė ndjeshme nė kėtė rajon, mė drejtpėrdrejtė tė ushtrojnė
ndikimin e tyre dhe tė detyrojnė qeverinė serbe ti plotėsojė
obligimet ndaj shqiptarėve nė Kosovėn Lindore dhe tė respektojnė
vendimin pėr amnisti pėr ish pjesėtarėt e UĒPMB-sė dhe tė ndėrpriten
maltretimet qė u ushtruan nga xhandarmeria serbe me rastin e
arrestimeve tė dhunshme qė ndodhėn mė 26 dhjetor 2008. Gjithashtu
ėshtė e domosdoshme qė popullatės shqiptare nė vend tė kėsaj dhune
shtetėrore ti ofrohet siguri dhe qetėsi. Nė kėtė drejtim ėshtė e
domosdoshme tė ndėrpriten incidentet e rėnda nė tė cilat nė shumicėn
e rasteve viktima janė shqiptarėt, siē ishte edhe vrasja e pronarit
tė pompės sė benzinės, aktivistit dhe kėshilltarit tė Kuvendit
komunal Isuf Azizi. Ėshtė e domosdoshme qė kjo vrasje e rėndė sikur
edhe shumė vrasje dhe kidnapime tė shqiptarėve nga viti 1999 tė
zbardhen dhe kriminelėt tė marrin dėnimet e merituara.
Marrė nga kombėraja "Bota Sot"
Intervistuar nga Kushtrim Maliqi, korrespondenit nė Preshevė
|
|