14. Tërheqja e monitoruesve

    Edhe pse bisedat paqësore dështuan, presidenti i rri i OSEBE-së Knut Vollebeak, përkundrejt kritikave të Moskës u dha urdhër që me 19.mars.1999 1.380 vëzhguesit, le të largohen prej Kosovës, se për ndryshe mundet të mbeten pengje të ushtrisë dhe policisë sërbe. Ky vendim shkaktoi njëfarë pezmatimi politik apo të themi moskuptimi të rrethanave në të cilën u gjet ministri jugosllav i punëve të jashtme, që assesi nuk ndërmori kurgjë që të pengon largimin e tyre prej Kosovës, apo personelit diplomatik të punësuar nëpër konzulatat në Beograd (mbetën vetëm diplomatët grek dhe italian). Po të njëjtën ditë presidenti Klinton i sqaroi shkaqet , që e patën detyruar për këto aktivitete: “ Këtu bëhet fjalë për një krizë humanitare, por edhe për shumëçka. Bëhet fjalë për një konflikt që i tejkalon kufijët natyror. Interesat tona nacionale ndjehen të rrezikuara. Nëse kjo do të zgjasë ma shumë, do të shkakton një lum refugjatësh kjo do ti përfshinë edhe shtetet fqinje. Do ta dobëson kredibilitetin e Natos prej të cilit mvaret stabiliteti i Evropës si dhe kredibilitetin e SHBA. Duke marë parasysh shumë gjërra kjo do ti epte dimenzione të reja urrejtjeve historike, duke i përfshirë në to Shqipërinë, Maqedoninë, Greqinë dhe Turqinë. Këto kundërshti mbartin në vete assi soj tipesh potenciali shpërthenjës, që mundet ta ndryshojnë shekullin e ardhëshëm në një shekull dhune në këtë pjesë të botës, që kufizohet me Europën, Azinë dhe Lindjen e Afërt.”164

    Pas largimit të vëzhguesëve të OSEBE-së Beogradi zyrtar vazhdoi me përshpejtimin e sulmeve ndaj punkteve të UÇK-së dhe popullatës civile, duke dëshiruar që guerilët shqiptar ti përkujton se ajo më e keqja do të vjen shumë shpejtë: gjatë katër diotëve të para të ofenzivës njësitë paramilitare sërbe dhe ushtria jugosllave prej rrethit të Mitrovicës së Kosovës, Prizrenit, Gjakovës dhe Pejës i detyruan  që ti braktisin shtëpitë e veta afër 20.000 njerëz dhe kështu në mënyrë sistematike dogjën vendbainimet  si dhe lagjet shqiptare, dikundi qenë shkatruar mbi 80 përqindë të shtëpive.165 Si në të kaluarën e afërt poashtu edhe kësaj here në Kosovë njësitë e rregullta dhe ata paramilitare që numëronin 40.000 njerëz dhe kishin në disponim 300 tanke, gjërrë e gjatë, vranë, dhunuan dhe plaçkitën popullatën pafajshme shqiptare duke e detyruar me dhunë që të ik prej Kosovës. Me plotë të drejtë duhet konstatuar se kësaj urrejtje skapidoze ndaj popullit shumicë nuk i ikën infektimit  edhe shumë Sërbë lokal të Kosovës, edhepse direkt nuk qenë të involvuar në ngjarjet e luftës. Ata Shqiptar që vazhduan të mbeten nëpër qytetet kosovare, shumë shpejt mbetën pa ushqim, sepse tregëtarët sërb nuk donin tua shitnin ushqimin; në fshat shpeshherë mbetën pa ujë, sepse fqinjët i patën helmuar puset duke hudhur në to kufomat apo shtazët e ngordhura. Si në kohrat biblike apo të shprehemi metaforikisht të ndodhive egjyptiane të zotërit e luftës ju porosisnin atyre, që donin ti mbronin, shtëpitë e veta le ti përcaktojnë me shkronjën “S”.166

    Me 22.mars 1999 Millosheviqi e pranoi Hillin, Petriqin dhe Majakovskin, që u munduan të intervenon tek ai. Millosheviqi e mbronte tezën se akoma ekziston mundësia për studimin e rri të marëveshjes së Rambujesë, kreu sërb vazhdoi të mbronte qëndrimin se nuk është i gatshëm për kompromis politik.167 Gjatë kësaj kohe edhe Stejt Departmenti amerikan vendosi,  që sërish ta lajmëron për realitetin e pozitës: Holbruku me porosinë e zonjës Ollbrajt u gjet në Beograd po me këtë mesazh dhe me Millosheviqin pati takim të konfirmuar më parë, por Millosheviqi nuk donte assesi të takohej me tëapo të bisedonte për mundësinë e ardhjes së njësive paqësore në Kosovë, dhe njëherit refuzonte se në Kosovë është duke u zhvilluar ofenziva ushtarake.168 Holbruku ia përkujtoi Millosheviqit se sulmi ajror i aleancës Verioroatlantike  do të jetë “ i shpejtë, i fuqishëm dhe afatgjatë”; Millosheviqi pa mos i bluar fjalët mirë iu përgjegj: “S’kemi gajle për një gjë të tillë? SHBA janë një shtet i superfuqishëm  dhe mundet të bëjnë ç’të duan. Nëse të dielën thuan se është e mbërkurtë është e mbërkurtë.”169 Prej kryeqendrës jugosllave Holbruku erdhi direkt në Bruksel, ku qe “thellë i dëshpruar dhe i vrrerosur” e lajmëroi Solanën për dështimin e misionit të tijë: “ Zhvillimi i ngjarjeve tanimë në nivelin simbolik dhe formal gjindet në duart tuaja. Prej tash e tutje ky është problem që i përket Natos.”170

    Propaganda e regjimit të Beogradit marëveshjen e Rambujesë para opinionit vendas e prezantoi si një rrezik për popullin sërb, që e krahasonin me atë të Çifutëve nën nazimin gjerman dhe në përgjithësi me të gjitha deportimet në botë. Që të mos bjen viktimë e një holokausti të rri me të gjitha mjetet duhet tju kundërvihet armiqëve të saj, sidomos SHBA. “Sërbët nuk do ta lejojnë,” deklaronte Mirjana Markoviç, “që të mbarojnë ngjashëm sikurse Indianët para dy qindë vitesh, nuk do të bëhen si Kurdët europian , dhe nuk do të lejojnë që të marrin përsipër rolin e rri të Çifutëve bashkëkohor, por do të zhvillojnë një luftë të madhe.” 171 Në rrethet opozitare si dhe ne Perendim qarkullonte lajmi: Millosheviqi ishte i vetëdijshëm, se nuk do të mundet ta rruan kontrollin mbi Kosovën, duhet ta humbë në “mënyrë heroike”; nëse don të mbetet në pushtet, duhet ta humbë në ndeshje i vlefshëm për këtë emër, duke fituar dhe garantuar përkrahjen e popullit sërb si dhe mbështetjen e faktorit ndërkombëtarë. Për ta konsoliduar këtë tezë i theksonin argumentet, se pushteti sërb ka që disa kohë e ka ndaluar kolonizimin e Sërbëve në Kosovë, duke mbartur prej saj paisjet industriale.172 Tejet e bindshme duket konstatimi i ish ministrit të Titos Mirko Tepavcit, sipas të cilit Millosheviqi ishte i mendimit se Natoja nuk do të sulmon Sërbinë, dhe se ajo do të tregon trimëri dhe shembëlltyrë të vërtetë, që ti kundërvihet asaj aq sa do të ketë nevojë, më së shumti një muaj, dhe së fundi fitorja do t’ju takon Sërbëve. Konstatimi i kreut malazez Petar Petroviq Njegoshit, se për shkak të virtyteve morale dhe trimërisë së popullit sërb, “do të ndodh ajo që s’mundet të ndodhë”, ato ditë ishte shumë aktuale në Beograd.173