17. Ekzodusi biblik i popullit shqiptar të Kosovës

    Kujdesin e opinionit ndërkombëtar mëpastaj e tërhoqi edhe një lajm tjetër: sipas të shkruarit të Kosovapressit, shiqimparrësit patën konfirmuar, se forcat e sigursë sërbe në fillim të sulmit vranë afër 500 njerëz. Gjatë ditëve të ardhëshme erdhi deri tek publikimi i shumë informatave për krimet e ngjajshme: vrasja e krerëve shqiptar, siq ishte rasti i vrasjes së Fehmi Aganit, njërit prej negociatorëve të Rambujesë, për largimet dhe dëbimet masive prej Pejës, prej Prishtinës dhe Orahovecit, për policët sërb dhe njësitë paramilitare, që i detyronin njerëzit me anë të dhunës të dilnin në rrugë, duke i futur nëpër trenat dhe autobusët e përgaditur për këto akte të dëbimit. E gjithë kjo i përngjante njëfarë skenari apokaliptikë: çdokundi vrrantësirat e shtëpive të djegura sistematikisht, fushat e bastisura, kafshët e vrara, dhunimet dhe vrasjet.212 Mobilizimi i përgjitshëm i UÇK-së si dhe urdhëri për të gjithë meshkujt prej moshës 18. deri në 50 vjetë, le ta “kryejnë obligimin e tyre”, nuk e ndalën dot lumin e refugjatëve, që derdhej drejt Shqipërisë, Maqedonisë dhe Malit të Zi dhe me 28.mars 1999 arriti aspektet katastrofale. Sipas dëshmimit të shumë njerëzve, për çdo orë kufirin shqiptaro-shqiptar e kalonin afër 4.000 njerëz të ndarë në mes veti prej familjeve të tyre, të frigësuar dhe tejet të lodhur, fëmijët e humbur dhe pleqërit e ngarrësyer. Sipas të dhënave të UNHCR-it në fillim të prillit numri i refugjatëve mbriu afër 262.000 njerëz. E gjithë kjo në opinionin ndërkombëtar shkaktoi njëfarë vale të dëshprimit dhe marrësisë. “Pa marrë parasysh se çka mendojmë për diplomacinë perendimore si dhe rolin prirës të SHBA gjatë muajëve të fundit,” shkroi Zbigniew Brzezinski në gazetën International Herald Tribune, ”tanimë problemi qëndron dikundi tjetër. Nëse fjalët “kurri më” kanë dofarë domethënie, atëherë komuniteti civil euroatlantik në mesin e vet nuk mundet ta lejon këtë gjenocid barbar.”213

    Kur vendosën për sulmet ajrore strategët e Natos llogaritën mundësinë, se numri i refugjatëve do të rritet, sepse Sërbët patën parashikuar represionet ndaj Shqiptarëve. Por të pakët ishin ata që parashikonin, se ky ekzodus do të arrinë aspektet apo dimensionet biblike. “Mundësia e imagjinantës sonë,” pa asnjifarë fije turpi e pati pranuar një strateg ushtarak britanik, “ në përgjithësi mbaroi huq”.214 Për pranimin e masave, që e kaloni kufirin shqiotaro-shqiptar në drejtim të Shqipërisë, Iliridës dhe Malit të Zi, kishin nevojë urgjente për shumë gjërra, askushi nuk u kujdes për infrastrukturën e duhur, kjo dukshëm e keqësoi këtë tragjedi njerëzore. Pas dy javësh  u fut në qarkullim maqineria e organizatave humanitare, sepse Natoja filloi të ballafaqohet me shumë probleme në terren, nuk qe e reflektuar negativisht, sepse rrethanat ofronin një material të shkëlqyeshëm propagandistik kundër Sërbëve: inçizimet televizive u sollën rreth e përqark  botës, në sytë e opinionit e arsyetonin domosdoshmërinë e vazhdimit të sulmeve ajrore.215 Me 29.mars 1999 Natoja ia adresoi Millosheviqit dhe tri krerëve tjerë sërb njëfarë vërejtje, se do të përgjigjen për krimet e luftës në Kosovë. Ky reagim pati për objektivë të saj të veprimit që në lidershipin beogradas të shkakton përçarje dhe ata që nuk ishin emruar fare u ipej shansi  që të distancohen prej regjimit të elitës sërbe. Kjo potezë mbeti pa asnjifarë reagimi, sepse assesi nuk e ndali dhunën. Nën hundën e pajarimit u gjendën edhe Muslimanët e Sanxhakut, që qenë të shtypur me vite të tërra, tani qenë të detyruar të kërkonin strehim në Bosnjë dhe Hercegovinë. E gjithë kjo qe planfikuar brenda projektit për destabilizimin e brendshëm të republikës fqinje, ku pritej deri tek rebelimi i njësive ushtarake sërbe. Mirëpo krerët e forcave stabilizuese (SFOR-I) duke qenë prezent në terren, me plot sukses i përfunduan aktivitet e tyre për neutralizimin e urdhërave drejtuar krerëve ushtarak sërb që vjenin prej Beogradit.216