Opinion

Dhjetë arsye pse do të duhej themeluar Këshillin Nacional

Shkruan: Ferid Selimi 

Në trojet e ish-Jugosllavisë, gjegjësisht në Serbi, i vetmi minoritet që nuk e ka të themeluar Këshillin Nacional janë shqiptarët e Luginës.Jo që nuk kanë mundur ta bëjnë një gjë të tillë, porse nuk kanë dashur e as përpjekur. Në të vërtetë, secila parti që merr pushtetin lokal, do që ta themelojë, ashtu që t’u përshtatet interesave të asaj partie politike.
PVD e cila me vite të tëra, qeverisi me Kuvendin Komunal të Preshevës në koalicion me PDSH-në, gjithnjë pretendonte që ai Këshill do të duhej të përbëhej nga këshilltarët komunal të tri komunave, duke u mbështetur në faktin se këshilltarët ishin të zgjedhurit e popullit. Mirëpo, pas saj fshihej e dhëna tjetër: Këshilltarët e PVD-së dominonin në të tri komunat (Preshevë, Bujanoc e Medvegjë) ndaj partisë rivale, PDSH-së.

PDSH, në anën tjetër përpiqej që:

Nën 1. -Në atë Këshill, të hynin me numër të barabartë të  anëtarëve si dhe nga një përfaqësues të organizmave tjerë jopolitikë të asaj ane; dhe

Nën 2. -Angazhoheshin për një Këshill Nacional jashtinstitucional. (Derisa nuk fitoi shumicën e këshilltarëve në KK të Preshevës).

Tani, kur në ato tri komuna veprojnë shtatë parti politike shqiptare, kanë ndryshuar rrethanat. Në konkurrencë janë edhe pesë parti tjera që do të donin vendet e veta në atë Këshill. Këtij numri kur i shtohen edhe dy shoqata të dala nga lufta e disa organizata joqeveritare si dhe intelektual tjerë që nuk janë të përfshirë nëpër parti e OJQ, apetitet janë rritur për secilën palë. Kjo ka ndryshuar shumëçka. PDSH-së, për momentin nuk i shkon për shtati ky Këshill. Nuk e duan Këshillin Nacional, ngase sipas tyre, (PDSH-së), ata, janë të zgjedhurit e popullatës së atjeshme. Andaj edhe do të duhej të qeverisin me Preshevën dhe shqiptarët e asaj ane, duke  ngatërruar Administrimin Lokal dhe Këshillin Nacional.

Këto dy organizma (Administrimi Lokal dhe Këshilli Nacional) duhet shikuar si dy gjëra të ndara që shkojnë paralel njëra tjetrës. Derisa Administrimi Lokal është për të qeverisur sipas (statutit dhe rregullores) ligjeve të shkruara në Kushtetutë, Këshilli do të duhej të ishte avokat nacional, duke kërkuar dhe plotësuar të çarat e ligjit që ka të bëjë me të drejtat dhe liritë e nacionalitetit që i takojnë (shqiptarëve).

Administrimi Lokal ka kompetencat dhe përgjegjësitë që kanë të bëjnë me interesin e përgjithshëm të të gjithë qytetarëve pa dallim kombi a etnie të një komune.

Ndërkaq, Këshilli Nacional angazhohet për të drejtat e popullatës që i takojnë një nacionaliteti. Këtu dallojnë për nga funksioni dhe roli që kanë këta dy organizma. Kjo do të duhej t’u bëhej e qartë të gjithë atyre që nuk mund t’i dallojnë këto gjëra. Tani ajo më qenësorja:

Pse është më se e domosdoshme të krijohet një Këshill Nacional:

E para: për ta intensifikuar punën e partive politike dhe përfaqësuesve të tyre jo vetëm nëpër komuna e këshilla komunal, por edhe në nivel të pushtetit qendror;

e dyta: për të dhënë iniciativa drejt një politike të drejtë në aspektin kombëtar;

e treta: për të kontrolluar veprimet e partive politike shqiptare;

e katërta: për t’i vënë në lëvizje partitë politike shqiptare.

e pesta: për të qenë urë lidhëse në mes të partive politike shqiptare, organizatave joqeveritare, atyre të dala nga lufta si dhe intelektualëve tjerë, me popullatën shqiptare;

e gjashta: për t’i mbrojtur qytetarët shqiptarë nga padrejtësitë që vijnë nga pushteti qendror dhe ai vendor;

e shtata: për të mbrojtur të drejtat dhe liritë e shqiptarëve;

e teta: për të protestuar ndaj shkelësve të të drejtave të garantuara me ligj;

e nënta: për të ndërmarrë hapa të rëndësishëm që kanë të bëjnë me atë që quhet kombëtare; dhe

e dhjeta: të jetë një zë i fuqishëm karshi ndërkombëtarëve

Këto do të ishin dhjetë arsyet, pse do të duhej të themelohej Këshilli Nacional i shqiptarëve që jetojnë jo vetëm në Luginë të Preshevës.

Këshilli, nuk do të duhej të kufizohej vetëm në tri komunat: Preshevë, Bujanoc e Medvegjë. Ai do të duhej patur mandat për tërë shqiptarët që jetojnë në Serbi.

Të mos harrojmë se, vetëm në Beograd, ka më tepër shqiptarë, se që ka Medvegja.

Për rrjedhojë, me të drejtë mund të shtrohen pyetjet:

Nën një: Shqiptarët që jetojnë në Serbinë Qendrore dhe në Beograd, kanë shkollim të garantuar në gjuhën amtare?

Nën dy: Angazhohet dikush, për të drejtat  e tyre?

Nën tre: Kanë ata përfaqësues politik?

Nën katër: Ka ndonjë parti politike shqiptare që funksionon në Preshevë, Bujanoc e Medvegjë që e ka ndonjë degë a nëndegë në Beograd?  dhe

Nën pesë: A janë shqiptarët e Beogradit dhe të qyteteve tjera në Serbinë Qendrore, në listat votuese, sa janë dhe për kë votojnë?

Në dukje, janë çështje shumë të thjeshta, por ama asnjëherë, nga asnjë lider shqiptar i asaj ane, nuk është dëgjuar të ketë thënë ose të ketë deklaruar diçka për këtë problem. Ose ndoshta nuk ekziston problemi. Shqiptarët, në Serbinë Qendrore shkollohen në gjuhën serbe, të mos them se nuk shkollohen fare. Gjuha amtare e tyre është serbishtja. Kështu u shkruan në ditar. Këtë nuk mund ta mohojë askush. Është evidente. Andaj është koha e fundit për të jetësuar nismën e kahmotshme për themelimin e Këshillit Nacional. Liderët politik të Preshevës, Bujanocit e Medvegjës duhet të mendojnë dhe veprojnë shpejt dhe drejtë. Në këtë mënyrë, ata do të mund ta justifikonin veprimin ose mosveprimin e tyre politik.

(Autori ka vijuar studimet pasuniversitare në Shkencat Politike)