Opinion

Si do të përsëritet gabimi i para gjashtëdhjetë viteve?!

Shkruan: Zeqirja Fazliu

Presheva Bujanoci dhe Medvegja gjenden në Luginën e Preshevës. Kjo Luginë në perendim është sikur të jetë e mbrojtur me vargmalin e karadakut të Shkupit, e njohur si karadak i Preshevës, nga lindja me malet e Rujenit.

Lugina shtrihet në drejtimin veri – jug në formë të pandërprerë nga Ristovci në veri, e në jug në drejtim të Preshevës dhe të Kumanovës. Ristovci deri ne vitin 1912 ka qenë pikë kufitare, kur Presheva e Bujanoci, pra edhe Maqedonija dhe Kosova “shlirohen” nga ushtrija serbe, fqinje kjo e pa ngopur për toka të reja dhe zgjerime teritoriale.

Për së gjati kësaj Lugine kalojnë rrugët – magjistralja dhe hekurudha, të cilat e lidhin Europën me Azinë përmes Greqisë. Kjo lidhje natyrore tranzite e bënë që Lugina e Preshevës të jetë me rëndësi të madhe strategjike dhe të ketë një peshë specifike politike për kohën kur ajo pa dëshirën e popullatës mbetet me Serbinë, sepse në atë kohë kishte rezistuar edhe me armë. Mirëpo në fillimin e shekullit XXI, kur tanimë jemi dëshmitar të proceseve përfundimtare të formimit të plotë të Bashkësisë Evropiane në të cilën janë duke u përfshirë edhe shtetet e Evropës Juglindore, kjo rëndësi strategjike – politike nuk do ta ketë më atë vlerë dhe rëndësi, sepse edhe ajo do të jetë pjesë e Evropës së bashkuar.

Lugina e Preshevës në veri kufizohet me Serbinë jugore, në jug me Maqedonin perendimore, nga lindja  e ka Bullgarinë, e në perëndim me Kosovën. Pra, nga jugu dhe perëndimi jemi të mbështetur fuqishëm në trungun e ndarë shqiptar, që pas mbarimit të luftës së dytë botërore.

Para plotë gjashtëdhjetë vitesh në Preshevë u bë gabimi me një deklarim formal kur njerëzit e tubuar dhe të manipuluar me aklamacion e morën vendimin që Presheva me Bujanocin të mbeten me Serbinë si Republikë më e madhe , më e fuqishme dhe më “demokratike” e jo me Maqedoninë e posa formuar dhe pranuar Republikë më vehte. Ky deklarim i një grushti njerëzish ka pas ngjarë në gushtin e nxehtë pas mbarimit të Luftës së Dytë Botërore dhe ate në sallën e kinemasë që e quanin “Sokollanë”, në prezencën e njëqind e njëzet – njëqind e tridhjetë qytetarëve dhe të dy delegacioneve të Serbisë dhe të Maqedonisë.

Sipas dëshmitarit dhe pjesmarrësit Nuredin Kadriut, ky lloj tubimi na paska qenë mirë e mirë i përgatitur, pasi që kryesuesit e këtij tubimi i paskan marrë thirrjet për këte tubim që do të mbahet me 18.02.2001, dhe ate qysh para dy tri javësh. Këtë tubim të qytetarëve e kanë kryesuar:

-   Abdullah Krashnica Kryetar luftëtarë i kësaj ane;

-   Aca Stefanoviq Zëvendës, i deleguar nga sindikata e atëhershme;

-   Nuredin Kadriu, me të cilin e kam zhvilluar bisedën me 18.01.2001;

-   Selim Selimi (Selim Norça), luftëtarë për të cilin më patë thënë N.K. se nga Bujanoci patë arritur me një orë vonesë për në kryesinë e tubimit.

Pas një propogandimi intenziv të njerëzve të caktuar, si në ditën e tubimit ashtu edhe më herët , që e kishin bërë Zhika Devrxhiq, Hafëz Lutfiu nga Presheva dhe të tjerë , të cilët i kanë bindur njerëzit se është më mirë të mbeten me Sërbinë se sa me Maqedonin. Z. Zhika Devrxhiq ka pas qenë person i Organeve të Sigurimit për regjionin e Nishit , Leskovcit dhe të Vrajës. Ai në këtë tubim paska ardhur pa kurrfar thirrje për ti kryer punët dhe obligimet e veta.

Në fillim të këtij tubimi të popullatës kanë pas diskutuar: Abdullah Krashnica, Zhika Devrxhiq, Selim Selimi, etj.

Njerzit e kryesisë në diskutimet e tyre u patën thënë njerëzve të tubuar se Ju mund të vendosni se me kend do të mbeteni, me Sërbinë ose me Maqedonin. Megjithë këte, propogandimet mashtruese e kanë bërë të veten, kështu që shumica e njerëzve të tubuar në sallë (rreth njëqind e njëzet – njëqind e tridhjetë veta), votojnë me aklamacion që të mbeten në Sërbi, e vetëm 4 – 5  sërb votojnë që të mbeten me Maqedonin.

Delegacionin Maqedon të përbër nga 12 – 15 veta e ka pas udhëhequr Lupço Arsov, luftëtarë dhe politikanë shumëvjecarë i pasluftës.

Nga ky akt formalo juridik i deklarimit, i realizuar në tubimin e popullatës në Preshevë, shihet se Presheva, Bujanoci dhe Medvegja e kanë gëzuar e madje edhe aplikuar të drejtën e vetëvendosjes, mu në fazen përfundimtare të formimit definitiv të Jugosllavisë Titiste – TË AVNOJ – it, e cila kishte kufinjë politikë – administrativ, e jo sikurse këta që po vendosen pas gjashtëdhjetë vitesh, periudhë kohore nëpër të cilën kanë kaluar më shumë se dy - tre breze.

Vlenë të theksojë se kryesuesi dhe luftëtari i parë i këtyre anëve Abdullah Krashnica , me largpamësin e tijë qysh atëherë e kishte paraparë dhe u kishte thënë njerëzve të afërt se kështu të ndarë do të mbetemi së paku 30 – 40 vite.

Vendimet e marra dhe të miratuara nga një grup i njerëzve para gjashtë dekadash nuk janë obligative për këto breze më të reja, të cilat po i ndjejnë deri në palc dhe shpirtë, me tërë qenien e tyre, pasojat e ndarjes nga trungu shqiptar, jo vetëm të Luginës së Preshevës por edhe të trevave shqiptare të Maqedonisë perëndimore si dhe të Kosovës e të trevave të Malit të Zi. Kjo e drejtë e jona për vetëvendosje është dhe do të mbetet e patjetërsuar.

Partitë tona politike të posa formuara, në një periudhë më të vështirë të diktaturës më të re të Millosheviqit, dijtën ta parashohin dhe ta organizojnë Referendumin e një dhe dy marsit të vitit 1992, Referendum në të cilin për herë të parë shqiptarët e kësaj treve u patën deklaruar , se a janë : “PËR AUTONOMI POLITIKO - TERITORIALE, ME TË DREJTË BASHKIMI ME KOSOVËN” ?

Pjesa e dytë e kësaj pyetje (me të drejtë bashkimi me Kosovën), i ka pas tërheqë votuesit që masovikisht të dalin dhe të deklarohen PRO këtij opcioni.

PVD–ja me liderin e saj R.Halimin jo një herë e ka keqpërdorur dhe keqinterpretuar këte deklarim në Referendum që e ka bërë popullata , e në veçanti këtë është duke e bërë edhe këto ditë në fushatën që po e bëjnë në emër të “Koalicionit të shqiptarëve të Luginës së Preshevës”, së bashku me tandemin e vetë Dr. S.Destanin dhe partinë e tij të njohur me emrin BDL (Bashkimi Demokratik i Luginës), që është si motër e bulëzuar dhe pjellë që ka dalë nga PVD–ja.

Po theksojë apostafatë se një manipulim i këtillë, i paskrupullt dhe qëllim keq e për t’i realizuar interesat e ngushta të liderëve të këtyre dy partive, nuk do të kalojë, sepse tanimë çdo familje në Luginë të Preshevës ka intelektual që dijnë ta ndajnë të mirën nga e keqja, të bardhën nga e zeza, dhe për këte do të mendojnë mirë e mirë se a ja vlenë barra qiranë, që me 21.01.2007, të dalin në zgjedhjet parlamentare të Serbisë, për t’i konfirmuar opinionit të brendshëm dhe të jashtëm se “jemi mirë edhe në këte gjendje në të cilën jemi” me shantazhime dhe keqtrajtime të parreshtura në veçanti të zhandarmerisë dhe forcave tjera ushtarake, që e ngulfatin Luginën e Preshevës dhe popullatën e sajë si gati kurrë ma parë.

(Autori është ish-kryetar i Partisë Demokratike Shqiptare)