AKTUALE NË BIBLIOTEKARINË E PRESHEVËS

BIBLIOTEKA POPULLORE NË PRESHEVË

Bibliotekat janë porta të diturisë, të mendimit dhe të kulturës.Ato japin ndihmë
Mjaft të rëndësishme për të mësuar gjatë gjithë jetës.

Shkruan : Xhemaledin Salihu, shef i Bibliotekës



HISTORI E SHKURTËR

Fillet e bibliotekarisë në Preshevë datojnë qysh në shekullin XIX, kur në qendër të qytetit ekzistonte Biblioteka me Leximore.
Biblioteka e parë në Preshevë u themelua më 15 maj të vitit 1945.
Në Preshevë, më 1965 themelohet Biblioteka Publike “Presheva”, e cila më 1966 shndërrohet në Bibliotekë Amë për komunën e Preshevës.
Më 1972 hapen Degët e Bibliotekës Amë në Rahovicë, Miratoc, Leran dhe Caravajkë.
Biblioteka Amë në periudhën 1969-1980 punoi dhe veproi në lokalet e ndërtesës së vjetër të Universitetit të Punëtorëve, në kuadër të të cilit ishte njësi punuese. Lokali i saj kapte sipërfaqen prej 36 m2 dhe nuk kishte sallë leximi.



GJENDJA E TANISHME

Në komunën e Preshevës, veprimtarinë bibliotekare e kryejnë Biblioteka Amë në Preshevë, Degët e saja në Rahovicë, Miratoc dhe Leran, Biblioteka e Gjimnazit, e Shkollës së Mesme Teknike, Biblioteka e Shkollës fillore “15 Nëntori” në Preshevë, Biblioteka e Shkollës fillore në Corroticë, Biblioteka Private “Dhurata” në Tërnavë, Biblioteka Islamike në Preshevë dhe disa Biblioteka Familjare.
Që nga viti 1981, Biblioteka Amë punon në lokalet e reja në Shtëpinë e kulturës, njësi e së cilës është që nga themelimi i saj.Tentativa e parë për pavarësimin e saj u bë në vitin 1996, pas nxjerrjes së Ligjit mbi Bibliotekat, sipas të vilit Ligj, Bibliotekat duhej të pavarësoheshin nga institucionet të tjera kulturore. Edhe pse Ligji aplikoi afatin e themelimit të Bibliotekave Komunale në Preshevë, pavarësimi i saj nuk kaloi në seancën e Kuvendit komunal.
Aktualisht Biblioteka është e vendosur në një lokal improvizues në Shtëpinë e kulturës, në sipërfaqe prej 65 m2 dhe nuk i plotëson nevojat e veprimtarisë bibliotekare.Kjo zgjidhje është e përkohëshme dhe në rafte janë shpërndarë vetëm lektura e Shkollës fillore dhe e asaj të mesme dhe punohet kryesisht me lexuesit e kësaj moshe.
Fondi i përgjithshëm i kolekcioneve në Bibliotekën Amë është 19.750 tituj me 63.700 libra e publikime të tjera. Koleksionet janë të përpunuara në mënyrë profesionale, sipas Klasifikimit decimal Universal. Biblioteka e ka të formuar Skedarin Alfabetik dhe ate Sistematik. Koleksionet, kryesisht janë në gjuhën shqipe, por kemi edhe libra në gjuhën serbe, bullgare, anglishte e rome.Puna me lexues ende kryehet në mënyrë klasike, inventarizimi poashtu, vetëm katalogimi punohet me kompjuter.
Numri i përgjithshëm i librave në Biblioteka është 99.476 libra, sipas së cilës secilit banorë i kemi siguruar nga 2 libra.


QËLLIMI

Qëllimi parësor në Bibliotekarinë e komunës së Preshevës është THEMELIMI I BIBLIOTEKËS POPULLORE KOMUNALE, institucion i pavarur publik, kulturor, edukativ, informative, arsimor dhe qendër bibliotekare-informative komunale, i cili siguron burime dhe shërbime të ndryshme për të plotësuar nevojat e individëve dhe të grupeve për edukim, informacion dhe zhvillim personal përfshirë edhe çlodhjen e argëtimin.


OBJEKTIVAT DHE DETYRAT

Biblioteka Amë në Preshevë ka shtruar këto objektiva dhe detyra :
-Rindërtimi i Bibliotekës në katin e dytë të Shtëpisë së kulturës, kah Shtëpia e Shëndetit,
-Vendosja e Bibliotekës në lokalet e reja,
-Themelimi i Bibliotekës Popullore,
-Themelimi i Bibliotekave në Raincë, Corroticë, Zhunicë dhe në Stacionin hekurudhor dhe
-Formimi i Sektorëve në Bibliotekën komunale.
Këto detyra dhe objektiva janë prioritare në intensifikimin e zhvillimin e veprimtarisë bibliotekare.Themelimi dhe zgjërimi i Bibliotekës e arsyeton misionin themelor të Bibliotekës, i shërben lexuesve dhe qytetarëve të komunës së Preshevës.


IDEA, PËRKRAHJA DHE REKOMANDIMI

Këtë vit nga buxheti komunal u ndanë 800.000 dinarë për rindërtimin e Bibliotekës komunale. Projektin ideor dhe skicën e rindërtimit të Bibliotekës e bëri autori i këtij shkrimi, i cili, paraprakisht e mori përkrahjen e drejtorisë dhe qeverisjes lokale,u konsultua me punonjësit bibliotekarë të Bibliotekës Ndërkomunale “Hivzi Sulejmani”, të Bibliotekës Kombëtare dhe Universitare të Kosovës dhe mori pëlqimin e Bibliotekës Popullore në Vranjë dhe Bibliotekës Popullore të Serbisë.Bile, kjo e fundit e bëri rekomandimin që sipas kësaj ideje dhe skice të hartohet projekti i rindërtimit të Bibliotekës, në sipërfaqe prej 450 m2.Fillimi i punimeve ndërtimore ndodhi më 21 prill 2008 dhe ato vazhdojnë me intensitet, kështu që planifikohet të kryhet shpejtë. Sipas disa ekspertëve Biblioteka do të jetë më moderne në rajon.


HAPËSIRA DHE LOKALET

Hapësira e Bibliotekës do të përfshijë sipërfaqen prej 450 deri 500 m2.
Biblioteka do t’i ketë këto lokale : Drejtoria, Sektori për përparimin, pasurimin dhe përpunimin e materialit bibliotekar( 20 m2), Sektori i përgjithshëm, Sektori për Fëmijë me sallë leximi(70 m2), Sektori për Huazim për të Rritur-Beletristika dhe tri punkte interneti(100 m2, Sektori i Trashëgimisë dhe i Vendit(20 m2), Salla e Leximit(75 m2), Sektori i Fondit shkencor(50 m2),banjot dhe depoa e Bibliotekës.
Bibliotekës, poashtu i nevojiten edhe hapësirë për aktivitete kulturore, artistike dhe arsimore.


VEPRIMTARIA DHE AKTIVITETI I SAJ

Veprimtaria e Bibliotekës ngërthen : grumbullimin e materialit bibliotekar, regjistrimin, përpunimin, ruajtjen dhe shfrytëzimin e librave, revistave, gazetave, mikrofilmave, audiokasetave, maketave, hartave, dokumentacionit e tjerë.
Biblioteka zhvillon edhe aktivitete të caktuara kulturore-sociale edukuese, botuese, kolekcionare, promovuese dhe të tjera për të joshur, përkrahur e ndihmuar avancimin dhe perfekcionimin e njohurive të ndryshme kulturore-artistike, intelektuale dhe shkencore hulumtuese të përdoruesve të të gjitha moshave, pa marrë parasysh racën, kombin apo fenë, sidomos të të rinjve, talentëve dhe dashatë kulturës, artit dhe shkencës, duke e popullarizuar kështu librin dhe dashurinë ndaj tij si dhe duke e nxitur kulturën permanente të të mësuarit gjatë tërë jetës.
Biblioteka në cilësinë e personit juridik, përkatësisht të institucionit të pavarur, me të drejta dhe obligime që i takojnë sipas Ligjit dhe vendimit mbi themelimin, do të punojë dhe do të zotohet pë avancimin e librit dhe dashurisë ndaj tij si dhe do t’i përmbushë nevojat e përdoruesve të rajonit të Preshevës dhe më gjërë.



ORGANIZIMI DHE FUNKSIONIMI I BRENDSHËM

Organizimi dhe funksionimi i Bibliotekës mbështetet në parimet bashkëkohore të përkushtimit në punë, efikasitetit, kryerjes, specializimit dhe specifikimit të punëve permes parimit të ndarjes së punës në veprimtarinë bibliotekare.
Me qëllim të arritjes së rezultateve sa më të mira në përmbushjen e rolit, detyrave të punës dhe veprimtarisë bibliotekare e në përputhje me karakterin e procesit të punës dhe shkallës së zhvillimit në përbërje të Bibliotekës si institucion më vete dhe unik, pos organeve punëdrejtuese : drejtori, Këshilli drejtues, Këshilli mbikqyrës dhe Kolegjiumi profesional do të ekzistojnë edhe këta sektorë : sektori për përparimin, pasurimin dhe përpunimin e materialit bibliotekar, sektori për fëmijë, sektori për të rritur, sektori i trashëgimisë dhe vendit, salla e leximit, sektori I fondit shkencor dhe sektori I përgjithshëm administrative, financiar.


KUADRI DHE PERSONELI

Kuadri dhe personeli është një burim i rëndësishëm në veprimtarinë bibliotekare. Shpenzimet për kuadrin dhe personelin normalisht zëjnë një pjesë të madhe të buxhetit të bibliotekës.Për të siguruar sa më cilësore ndaj përdoruesve është e nevojshme që kuadri bibliotekar të jetë i kualifikuar dhe mire i trajnuar për të realizuar përdorimin efektiv të burimeve të bibliotekës dhe pë të plotësuar kërkesat e përdoruesve.
Aktualisht të gjithë punonjësit bibliotekarë të Bibliotekës kalojnë moshën 40-50 vjetë, andaj preferohet që punonjësitë bibliotekarë të ardhshëm të jenë të rinjë, me fakultet, që kanë njohuri elementare në kompjuter, përshkak të automatizimit, me njohuri të ndonjë gjuhe të huaj si dhe kryesisht femra. Sidomos për punë me fëmijë preferohet academia e arteve, fakulteti edukativ, pedagogji, psikologji e të ngjashëm.



MËNYRA DHE BURIMET E FINANCIMIT

Mënyrat dhe burimet e financimit të Bibliotekës sigurohen nga themeluesi, mjetet e rregullta buxhetore, shërbimet e kryera me pagesë ndaj përdoruesve, donacionet e fondacioneve, organizatave vendore dhe të huaja joqeveritare, dhuratat, legatat, testamentet bibliografike e tjerë.


PËRFUNDIM

Plotësimi i objektivave, detyrave, hapësira e duhur e lokalet e mjaftueshme, organizimi dhe funksionimi i brendshëm, kuadri dhe personeli i punës si dhe fondet buxhetore të mjaftueshme janë faktorë shumë të rëndësishëm dhe kyç në punën e suksesshme të Bibliotekës në plotësimin e rolit dhe misionit të saj.