|
Dallimet
gjenetike ndėrmjet njeriut dhe minjėve
Minjtė kanė rreth
10 % mė pak ADN se sa njerzit, kryesisht, sepse gjenomi njerzor ka
mė shumė sekuenca tė cilat pėrsėriten. Gjenetikisht, njeriun ėshtė
shumė vėshtirė ta dallosh nga miu, thonė shkenctarėt.
Kromozomet e njeriut dhe ato tė miut, me eksperimente qė kanė bėrė
kompania "Celera Genomics", tregon se njeriu dhe minjtė pėrmbajnė
shumė gjene tė njejta. Shkenctarėt shpresojnė se krahasimi i ADN
njerėzore me ato tė kafshėve tjera do tė zbulojė se pse njerzit janė
tė veēantė. Duke ditur se shumė gjėra njihen mbi gjenetikėn e
minjėve, mbi tė cilėt bėhen shumė eksperimente laboratorike,
mendojnė se gjenomika komparative do tė mundėsojė njohje mė tė mirė
tė biologjisė njerzore.
Richard Mural dhe njė grup shkencėtarėsh nga "Celera" krahasuan
kromozomin e 16 tė miut dhe 21 tė njeriut. Kėta dy kromozome janė
zgjedhė pasi janė relativisht tė vegjėl dhe mė tė njohur. " Gjėja mė
interesante ēka kemi gjetur ėshtė sasia e ngjajshmėrisė gjenetike
tek miu dhe njeriu" tha Neal Copeland, shkencėtar dhe specialist pėr
gjenetikė nga Instituti nacional Amerikan pėr kancer.
Shkenctarėt gjatė menduan se njeriu pėrmban mbi 100.000 gjene, por
"Celera" vėrtetoi se janė rreth 30.000, ēka ėshtė shumė mė pak se sa
disa lloje tė
bimėve.
"Sasia e ADN nė organizėm nuk ka kurfarė ndikimi nė faktorėt tė
cilėt ndikojnė nė kompleksitetin e organizmit" tha Mural.
Shkenctarėt tani besojnė se gjenet nuk tė vetmit pjesė tė gjenomit,
por edhe sekuencat tė cilat pėrsėriten kanė njė rol shumė me rėndėsi
nė kontrollin e gjenit.
Celera nė hulumtimet e veta saktėsoi se minjtė nė kromozomin e 16
kanė 731 gjene, tė cilat 14 janė specifike pėr minjtė, kurse numri i
gjeneve specifike pėr njerzit ėshtė 21. Nė bazė tė kėsaj mund tė
konstatojmė se vetėm 2% e gjeneve tė minjėve janė specifike pėr ta
dhe rreth 2.9% gjene specifike pėr njerėzit. Njė dallim i madh
ndėrmjet tyre ėshtė nė gjenet tė cilat kontrollojnė strukturat tė
quajtura "cink gishtat", tė cilat kanė njė rol shumė me rėndėsi nė
rregullimin e gjeneve pėr ēfarė dhe janė, dhe me siguri ėshtė ēelės
kryesor i procesit nė tė cilin minjtė kaluan dhe evoluan nė lloje tė
ndryshme.
by
DritonS
© 2002
Presheva.com |
|